
മാക്കം ഭഗവതിയുടെ പുണ്യചരിതം
സ്നേഹത്തിന്റെയും വഞ്ചനയുടെയും അനീതിയുടെയും ദൈവികസ്മരണയുടെയും കഥ
സ്നേഹത്തിന്റെയും വഞ്ചനയുടെയും അനീതിയുടെയും ദൈവികസ്മരണയുടെയും കഥ
കടാങ്കോട്ട് മാക്കത്തിന്റെ പുണ്യചരിതം വടക്കൻ മലബാറിന്റെ മണ്ണിൽ തലമുറകളായി പകർന്നുനിൽക്കുന്ന പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. തെയ്യത്തിന്റെ അഗ്നിജ്വാലകളിലും തോറ്റംപാട്ടിന്റെ താളങ്ങളിലും, വായ്മൊഴിയായി കൈമാറപ്പെട്ട ഓർമ്മകളിലും, പിന്നീട് രൂപംകൊണ്ട ലിഖിത ആഖ്യാനങ്ങളിലുമെല്ലാം മാക്കത്തിന്റെ കഥ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.
കാലം പല കഥകൾക്കും പല നിറങ്ങൾ പകരുന്നതുപോലെ, മാക്കത്തിന്റെ പുണ്യചരിതത്തിനും വിവിധ ആഖ്യാനങ്ങളിൽ ചില വിശദാംശവ്യത്യാസങ്ങൾ കാണാം. എന്നാൽ അവയെല്ലാം ഒടുവിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത് ഒരേ ഹൃദയവേദനയിലേക്കാണ് — സ്നേഹത്തിന്റെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും ഇടയിൽ പിറന്ന വഞ്ചനയിലേക്കും, നിരപരാധിത്വത്തിനുമേൽ ചുമത്തപ്പെട്ട വ്യാജാരോപണത്തിലേക്കും, അനീതിയുടെ ഇരുണ്ട നിഴലിലേക്കും.
പ്രിയപ്പെട്ട സഹോദരിയും അമ്മയുമായ മാക്കത്തിനുമേൽ വ്യാജാരോപണങ്ങൾ ചുമത്തപ്പെട്ടു. സ്വന്തം കുടുംബത്തിലെ ചിലരുടെ വഞ്ചനയും ചതിയും മാക്കത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ ദുരന്തത്തിന്റെ വഴിയിലേക്ക് നയിച്ചു. മക്കളോടൊപ്പം മാക്കം ക്രൂരമായ വിധിക്ക് ഇരയായി. എന്നാൽ അവിടെ മാക്കത്തിന്റെ കഥ അവസാനിച്ചില്ല.
മരണത്തിന്റെ ഇരുട്ടിനപ്പുറം, മാക്കo ദൈവികപ്രകാശമായി മാറി.
ഇന്ന് മാക്കപ്പോതി, മാക്കവും മക്കളും എന്നീ തെയ്യരൂപങ്ങളിലൂടെ മാക്കവും മക്കളും ഭക്തഹൃദയങ്ങളിൽ ദൈവികസാന്നിധ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു. തെയ്യത്തിന്റെ ചുവടുകളിലും തോറ്റത്തിന്റെ ഈണങ്ങളിലും മാക്കത്തിന്റെ ഓർമ്മ വീണ്ടും ഉണരുന്നു.
അങ്ങനെ, സ്നേഹവും വഞ്ചനയും അനീതിയും അതിജീവിച്ച, മാക്കത്തിന്റെ പുണ്യചരിതം വടക്കൻ മലബാറിന്റെ മണ്ണിൽ ഒരു കഥയായി മാത്രമല്ല — വിശ്വാസത്തിന്റെ കെടാത്ത ദീപമായി, തലമുറകളെ തഴുകുന്ന ദൈവികസ്മരണയായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

01. ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹവും മാക്കത്തിന്റെ ജനനവും
കോലത്തിരി രാജാവിന്റെ (കോലത്തുനാട്) കീഴിലുള്ള പ്രശസ്തരും വീരന്മാരുമായ പടനായന്മാരാണ് കടാങ്കോട്ട് തറവാട്ടിലെ നമ്പ്യാന്മാർ. അവിടുത്തെ ഉണിച്ചെറിയ എന്ന പെൺകുട്ടിയെ ഒൻപത് വയസ്സായപ്പോൾ മൂക്കൻകുറ്റി വീട്ടിലെ കുഞ്ഞിക്കോമൻ എന്നയാൾ താലികെട്ടി. അവർ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുന്ന കാലത്ത് അവർക്ക് 12 ആൺകുട്ടികൾ ജനിച്ചു. എന്നാൽ തറവാട് നിലനിർത്താൻ (കുലം വളരാൻ) ഒരു പെൺകുട്ടി പോലും അവർക്കുണ്ടായില്ല.
പെൺസന്തതിയില്ലാത്ത ദുഃഖത്താൽ ഉണിച്ചെറിയ നേരാത്ത നേർച്ചകളില്ല. ഒടുവിൽ അവർ വളപട്ടണം കോട്ടയിലെ കോട്ടയമ്മയെ (വാളോർകളരിയാൽ ഭഗവതിയെ) ഭജിച്ച് കഠിനമായ വ്രതം ആരംഭിച്ചു. പന്ത്രണ്ട് ആൺമക്കൾക്ക് ശേഷം തനിക്കൊരു പെൺകുഞ്ഞിനെ വരം നൽകണേ എന്നായിരുന്നു അവരുടെ പ്രാർത്ഥന.
തറവാട്ടിൻ്റെ പരമ്പര നിലനിർത്താനും ഐശ്വര്യം വരാനും ഒരു പെൺകുഞ്ഞ് വേണമെന്ന ആഗ്രഹത്താൽ മാക്കത്തിന്റെ അമ്മ (ഉണ്ണിച്ചെറിയ) 40 ദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനം പാർക്കുകയും, നാൽപ്പത്തിയൊന്നാം നാൾ ദേവിയുടെ വരവും (അനുഗ്രഹവും) — തീർത്ഥവും പായസവും വാങ്ങി മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
വഴിപാട് പായസം കഴിച്ച് ഉറങ്ങിയ ഉണ്ണിച്ചെറിയ പുലരുവാൻ 'ഏഴര രാവുള്ളപ്പോൾ' (പുലർച്ചെ) ഒരു ശുഭസ്വപ്നം കാണുന്നു. വരാൻ പോകുന്ന ദിവ്യശിശുവിന്റെ ജനനത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പ്രതീകങ്ങളാണ് ആ സ്വപ്നത്തിൽ ഉള്ളത്:
നാഗപ്പാമ്പും മൂർഖൻ പാമ്പും: നടുവിലും മുടിയിലും ചുറ്റി (ദിവ്യത്വത്തിന്റെയോ വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ ഭാഗ്യത്തിന്റെയോ സൂചന).
പൊൻതത്ത: മടിയിൽ വന്ന് വീഴുന്ന പൊൻതത്ത (മകൾ വരാൻ പോകുന്നു എന്നതിന്റെ ലക്ഷണം).
പൊന്മകൾ മടിയിൽ കളിക്കുന്നത്.

02. പ്രസവവേദനയും മാക്കത്തിന്റെ ജനനവും
അങ്ങനെ കടാങ്കോട്ട് തറവാട്ടിലെ ഉണ്ണിച്ചെറിയ പ്രസവത്തിനായി ഈറ്റില്ലത്തിൽ (പ്രസവമുറിയിൽ) പ്രവേശിച്ചു.
കഠിനമായ ഈറ്റുവേദന (പ്രസവവേദന) വന്നപ്പോൾ, പ്രസവമെടുക്കാൻ ‘പേറ്റിച്ചീനയെയും’ (അക്കാലത്തെ പ്രസവസംബന്ധമായ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്ന സ്ത്രീ/മിഡ്വൈഫ്), സഹായിക്കാൻ ‘പിണാത്തിമാരെയും’ (തറവാട്ടിലെ ചടങ്ങുകൾക്ക് സഹായിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ) അടിയന്തിരമായി വിളിച്ചുവരുത്താൻ അവർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
പത്തുമാസവും പത്തുദിവസവും തികഞ്ഞ നിമിഷം, ഉണ്ണിച്ചെറിയ ഒരു നല്ല പൊൻമകൾക്ക് (മാക്കത്തിന്) ജന്മം നൽകി. കുന്നിൻചെരുവിൽ സൂര്യൻ ഉദിച്ചതുപോലെയും, മാനത്ത് ചന്ദ്രൻ തിളങ്ങിനിൽക്കുന്നതുപോലെയും അതീവ സുന്ദരിയായിരുന്നു ആ കുഞ്ഞ്.
പെൺകുഞ്ഞിന്റെ ജനനത്തോടെ കടാങ്കോട്ടെ പ്രമാണികളായ നമ്പ്യാന്മാർ അത്യധികം സന്തോഷിക്കുകയും ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി അവർ നാട്ടുകാർക്ക് അന്നദാനവും വസ്ത്രദാനവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി ദാനധർമ്മങ്ങൾ നടത്തി ആ സന്തോഷം പങ്കുവെച്ചു.

03. ഇരുപത്തിയെട്ടാം ദിവസത്തെ ചടങ്ങ്
നൂലുകെട്ടും പേരിടീലും
കുഞ്ഞ് ജനിച്ച് ഇരുപത്തിയെട്ട് ദിവസം തികയുമ്പോൾ കണ്ണ് എഴുതി, പാല് കൊടുത്ത് (അമ്മയുടെ പാല് അല്ലെങ്കിൽ മധുരം നൽകി), അരയിൽ കോടി നൂലും (പരുത്തി നൂൽ) അതിനൊപ്പം പൊൻ അരഞ്ഞാണവും കെട്ടുന്നു.
കുഞ്ഞ് തൊട്ടിലിൽ കിടന്ന് വളർന്ന് ഒരു മാസം തികയുന്നതോടെ (തിങ്കളാവോളം) മെയ് വഴക്കമുള്ളവളായി മാറുന്നു എന്ന സങ്കൽപ്പമാണിത്. ഈ ദിവസമാണ് സാധാരണയായി കുഞ്ഞിന് പേര് വിളിക്കുന്ന ചടങ്ങും നടക്കുന്നത്.
കടങ്കോട്ട് തറവാട്ടിലെ നമ്പ്യാന്മാർ സ്വർണ്ണപ്പണിക്കാരെ (തട്ടാനെ) തറവാട്ടിലേക്ക് വിളിച്ചുവരുത്തുന്നു.
ആഭരണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാനായി നിലവറ തുറന്ന് സ്വർണ്ണം വാരിയെടുത്ത് തട്ടാന്റെ മുന്നിൽ ചൊരിഞ്ഞുകൊടുത്തു.
ഉണ്ടാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ട ആഭരണങ്ങളിൽ:
ചക്കരത്താലി
പുലിമോതിരം
ഇളക്കത്താലി
പതക്കം
കുഞ്ഞിക്കൈക്ക് ചേരുന്ന പൊൻമോതിരം
മുടിയിൽ ചൂടാനുള്ള പൊൻതാമര
മറ്റ് ആവശ്യമായ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും (ചമയങ്ങൾ)
എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചടങ്ങിലേക്ക് ബന്ധുക്കളെയും നാട്ടുകാരെയും ക്ഷണിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
പ്രമുഖരെ അറിയിക്കൽ: ‘അള്ളടം’ സ്വരൂപം, ‘പുതിയെടത്ത്’ ദൈവങ്ങൾ, ‘പോയനാട്ട് നേരിയോട്ട്’ സ്വരൂപക്കാർ, തായ്വേര് വീടുകൾ, പുതിയ വീടുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിവരമറിയിച്ചു.
കൂടാതെ വളപട്ടണം കോട്ടയിലെ തമ്പുരാനെയും (രാജാവിനെയും) നാട്ടിലെ പ്രമുഖരായ മഹാജനങ്ങളെയും യഥാവിധി ക്ഷണിച്ചു.
അങ്ങനെ ആ പെൺകുഞ്ഞിന് ‘കടാങ്കോട്ട് ഓമന കുഞ്ഞിമാക്കം’ എന്ന് പേരിട്ടു.

04. കുഞ്ഞിമാക്കത്തിന്റെ ബാല്യവും വളർച്ചയും
മാസങ്ങളും വർഷങ്ങളും കടന്നുപോയി.
അഞ്ചാം വയസ്സിൽ (അഞ്ചാണ്ടിൽ) മാക്കത്തെ കളരിയിൽ കൊണ്ടുപോയി അരിയിൽ ഹരിശ്രീ കുറിച്ച് വിദ്യാരംഭം കുറിച്ചു.
കണ്ടഞ്ചോല കുരുക്കൾ എന്ന ഗുരുനാഥനാണ് മാക്കത്തെ പഠിപ്പിച്ചത്. അദ്ദേഹം ഗണപതിയെയും സരസ്വതിയെയും വന്ദിച്ചുകൊണ്ട് വിദ്യ പകർന്നുനൽകി.
തുടർന്ന് മാക്കം മഹാഭാരതം, രാമായണം തുടങ്ങിയ ഇതിഹാസങ്ങളെല്ലാം വേഗത്തിൽ പഠിച്ചെടുത്തു.
മകളുടെ ഈ മിടുക്കിനെക്കുറിച്ച് അക്കാലത്ത് അമ്മ അഭിമാനത്തോടെയാണ് സംസാരിച്ചിരുന്നത്.

05. വിദ്യാരംഭവും ഗുരുദക്ഷിണയും
ഗുരുദക്ഷിണയും ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹവും
മാക്കത്തെ അക്ഷരം പഠിപ്പിച്ചത് കണ്ടഞ്ചോലയിലെ ഗുരുക്കളായിരുന്നു (കുരിക്കൾ).
മാക്കത്തിന്റെ ബുദ്ധിശക്തിയും പഠനമികവും കണ്ട്, ഏറെ പഠിച്ചാൽ അവൾ ഒരു മഹാജ്ഞാനി ആകുമെന്ന് ഗുരുക്കൾ തിരിച്ചറിയുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ഗുരുനാഥന് ദക്ഷിണ നൽകാൻ തറവാട്ടുകാർ ഒരുക്കങ്ങൾ കൂട്ടി. സാധാരണ നൽകുന്ന പട്ടും വളയും മാത്രം പോരാ എന്ന് കരുതി പൊൻപണവും പൊൻകിഴിയും (സ്വർണ്ണ നാണയങ്ങൾ അടങ്ങിയ കിഴി) അവർ ഗുരുക്കൾക്ക് ദക്ഷിണയായി നൽകി.
ഗുരുക്കൾ യാത്രപറഞ്ഞ് ഇറങ്ങുമ്പോൾ, കടാങ്കോട്ട് ഓമനയായ കുഞ്ഞിമാക്കം തന്റെ ഭണ്ഡാരപ്പെട്ടി തുറന്ന് ഒരു പൊന്നെഴുത്താണി (സ്വർണ്ണ എഴുത്താണി) എടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുറകെ ഓടുന്നു.
ഗുരുനാഥന്റെ മുന്നിൽ എത്തി അദ്ദേഹത്തെ വലംവെച്ച് വണങ്ങി മാക്കം തന്റെ വകയായി ഭക്തിയോടെ ദക്ഷിണ നൽകി.
തനിക്കും ഗുരുക്കളുടെ കൂടെ കണ്ടഞ്ചോലയിൽ വന്ന് കൂടുതൽ വിദ്യകൾ അഭ്യസിക്കണമെന്ന് മാക്കം ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിച്ചു.
എന്നാൽ പെൺകുട്ടിയായ മാക്കത്തെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഗുരുക്കൾക്ക് സാധിക്കുമായിരുന്നില്ല.
അദ്ദേഹം മാക്കത്തെ ആശ്വസിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ അനുഗ്രഹിച്ചു:
“നീയെന്നെ എപ്പോൾ സ്മരിച്ചാലും (നിനച്ചീടുമ്പോൾ) സകല വിദ്യകളും നിന്റെ നാവിൽ തനിയെ തെളിഞ്ഞുവരും (നാവിൽ പൊടിക്കും).”
അങ്ങനെ അത്യപൂർവ്വമായ അനുഗ്രഹം നൽകി ഗുരുക്കൾ യാത്രയായി.

06. മാക്കത്തിന്റെ കാതുകുത്തടിയന്തിരം
ബാല്യത്തിലെ ഒരു മംഗളകരമായ ചടങ്ങ്
മാക്കത്തിന് ഏഴു (ഏഴാണ്ടിൽ) തറവാട്ടിൽ വെച്ച് വളരെ ആഘോഷപൂർവ്വം കാതുകുത്തടിയന്തിരം നടന്നു.
കുണ്ഡലങ്ങൾ (കാതിലണിയുന്ന സ്വർണ്ണാഭരണം) അണിയാൻ യോഗമുള്ളവളാണ് മാക്കം എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് ‘കുണ്ഡലയോഗ’ എന്ന് തോറ്റം പാട്ടിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

07. പൂരം നോമ്പ്
കൂട്ടുകാരികളോടൊപ്പം പൂരം ആഘോഷിക്കുന്നത്
കൂട്ടുകാരികളുമൊത്ത് കളിച്ച് ചിരിച്ച് പിരിയുന്ന നേരത്ത് അവർ മാക്കത്തോട് (കുഞ്ഞിമാക്കയോട്) ഒരു കാര്യം പറയുന്നുണ്ട്. കുംഭ മാസം കഴിഞ്ഞ് മീനമാസം എത്തുമ്പോൾ ‘പൂരം നോമ്പ്’ വരികയാണ്. ഞങ്ങൾ കൂട്ടുകാരികളെല്ലാം പുതുവസ്ത്രങ്ങൾ (കോടി) ധരിച്ച് ഈ പൂരം നോമ്പ് നോൽക്കുന്നുണ്ട്; മാക്കേ, നീയും ഈ കോടിപ്പൂരം നോൽക്കുന്നില്ലേ എന്ന് അവർ ചോദിക്കുന്നു.
മീനമാസത്തിലെ പൂരം നോൽക്കാൻ (പൂരം നോമ്പ് നോൽക്കാൻ) അനുവാദം ചോദിച്ചുകൊണ്ട് മാക്കം തന്റെ അമ്മയോട് സംസാരിക്കുന്നു. ആങ്ങളമാർക്ക് സമ്മതമാണെങ്കിൽ നോറ്റോളാൻ അമ്മ മറുപടി നൽകുന്നു.
ആങ്ങളമാരുടെ മനമറിയാൻ മാക്കം അവർക്കൊരു ഓല (കത്ത്) അയക്കുന്നു. ആങ്ങളമാർ അതിന് മറുപടി അയച്ചു:
“നിന്റെ ഇഷ്ടം പോലെ പൂരം നോറ്റുകൊള്ളൂ മാക്കേ, പൂരടയുടെ (പൂരത്തിന് ഉണ്ടാക്കുന്ന അട) കാര്യം ഞങ്ങൾ നോക്കിക്കൊള്ളാം, നാത്തൂന്മാർ പൂരക്കഞ്ഞി തന്നോളും.”
മറുപടി കണ്ട് മനസ്സ് നിറഞ്ഞ മാക്കം പൂരം നോൽക്കാൻ ഒരുങ്ങി. പൂക്കുടിലുകൾ ഒരുക്കി, പൂക്കൾ പറിച്ച് പൂവിടൽ ഭംഗിയായി നടത്തി.
കാമദേവന്റെ രൂപമുണ്ടാക്കി, പൂരക്കഞ്ഞിയും പൂരടയും കാമന് നേദിച്ചു.
പൂരം നാളിൽ സന്ധ്യ മയങ്ങിയ നേരം കാമനെ യാത്രയാക്കാൻ സമയമായി.

08. പൂരട എയ്തിടൽ
കുട്ടിനമ്പറുമായുള്ള വിവാഹം
മാക്കത്തിന്റെ വിവാഹ പ്രായമായപ്പോൾ അനുയോജ്യനായ വരനെ കണ്ടെത്താൻ ഒരു അമ്പെയ്ത്ത് മത്സരം (അടയേഴ് എയ്തുവീഴ്ത്തുക) നടന്നു.
“എയ്ത് മുറിച്ചോർക്ക് നേർപെങ്ങളെ വേളികഴിച്ചങ്ങ് നൽകും ഞങ്ങൾ” — ആര് അമ്പെയ്ത് അട മുറിക്കുന്നോ അവർക്ക് ഞങ്ങളുടെ സ്വന്തം പെങ്ങളെ വിവാഹം (വേളി) കഴിച്ചു നൽകും എന്ന് ആങ്ങളമാർ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
ദേശത്തെ പ്രമാണികളായ പല നമ്പ്യാന്മാരും മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്തുവെങ്കിലും എല്ലാവരും തോറ്റുപോയി.
ഒടുവിൽ മൂക്കൻകുറ്റി വീട്ടിൽ കുട്ടിനമ്പർ എന്നയാൾ ഏഴ് അടകളും (ലക്ഷ്യങ്ങൾ) ഒന്നൊന്നായി എയ്തുവീഴ്ത്തി സഭയിൽ വണങ്ങിനിന്നു.
ഇതു കണ്ട മാക്കത്തിന് കടുത്ത ദേഷ്യം വന്നു. അവൾ ചോദിച്ചു:
“ഇത്രയും യോഗ്യന്മാരായ നായന്മാർ ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഈ ചുക്കനും ചൊറിയനുമായ മാണിയനാണോ ലക്ഷ്യം എയ്തുവീഴ്ത്തിയത്?”
അനിയത്തിയുടെ കോപവും അപമാനിക്കലും കണ്ട് അവളുടെ ആങ്ങളമാർ കുട്ടിനമ്പരോട് ക്ഷമ ചോദിക്കുന്നു. അവൾ വിവരമില്ലാത്ത കുട്ടിയാണെന്നും അവളുടെ വാക്ക് കേട്ട് വിഷമിക്കരുതെന്നും അവർ പറയുന്നു.
തുടർന്ന് മത്സരത്തിന്റെ സമ്മാനങ്ങൾ പകുത്ത് നൽകി, ശുഭമുഹൂർത്തം നോക്കി മാക്കത്തിന്റെ വിവാഹം നടത്താമെന്ന് അവർ ഉറപ്പുനൽകുന്നു.

09. മാക്കത്തിന്റെ വിവാഹം
കാലം കടന്നുപോയി, മാക്കത്തിന് പന്ത്രണ്ട് വയസ്സായി. അക്കാലത്തെ ആചാരപ്രകാരം പെൺകുട്ടികൾക്ക് ഋതുമതിയാകുന്നതിന് മുൻപോ ശേഷമോ നടത്തുന്ന പ്രധാന ചടങ്ങാണ് പന്തൽ മംഗലം.
വിവാഹത്തിനായി നാളും മുഹൂർത്തവും കുറിച്ചു. മൂക്കൻകുറ്റി വീടും മാക്കത്തിന്റെ തറവാടായ കടവാങ്കോടും (കടങ്കോട്) തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇതിലൂടെ ഉറപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
കുട്ടിനമ്പർ തന്റെ വിവാഹത്തിനായുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ കൂട്ടുന്നു. ജ്യോത്സ്യൻ വിധിച്ച നല്ല നാളും രാശിയും വരികയും കല്യാണത്തിന് സമയമാവുകയും ചെയ്തു.
കടാങ്കോട്ട് മാക്കത്തിന് പുടമുറി ചടങ്ങുകൾ നടത്തി, വെറ്റിലക്കെട്ടും (കല്യാണ സമ്മാനങ്ങളും ചടങ്ങുകളും) കൂട്ടി അവളെ മൂക്കൻകുറ്റി വീട്ടിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു.
കുട്ടിനമ്പറുടെ അമ്മ മാക്കത്തെ അരിയെറിഞ്ഞ് (വടക്കൻ മലബാറിലെ മംഗളകരമായ സ്വീകരണ ചടങ്ങ്) വീട്ടിനകത്തേക്ക് സ്വീകരിച്ചു.
ബന്ധുക്കളും സ്വന്തക്കാരും കല്യാണസദ്യയുണ്ട് പിരിഞ്ഞുപോയി.

10. മാക്കത്തിന്റെ കുടുംബജീവിതവും മക്കളുടെ ജനനവും
ചാത്തുവിന്റെയും ചീരുവിന്റെയും ജനനം
കുട്ടിനമ്പറും മാക്കവും ശരീരങ്ങൾ രണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ഒരൊറ്റ മനസ്സോടെ അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞുകൂടി.
മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മാക്കം ഗർഭിണി ആയി.
പത്ത് മാസം കഴിഞ്ഞ് പത്ത് ദിവസവും ഒൻപത് നാഴിക കഴിഞ്ഞ നേരത്ത് മാക്കം ഒരു ആൺകുഞ്ഞിനും ഒരു പെൺകുഞ്ഞിനും ജന്മം നൽകി.
കുട്ടികളുടെ പേരുവിളി ചടങ്ങിന് പരമ്പരാഗത ആഭരണങ്ങളുടെ വലിയൊരു നിര തന്നെ തട്ടാനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു:
രണ്ട് മോതിരങ്ങൾ
രണ്ട് ഇളക്കത്താലികൾ
പരമ്പരാഗത മാലകൾ
ചക്കരത്താലി
പുലിനഖം (കുട്ടികൾക്ക് ദൃഷ്ടി ദോഷം വരാതിരിക്കാൻ അണിയിക്കുന്നത്)
കുങ്കുൻ വളകൾ (രണ്ടെണ്ണം വീതം)
ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്തുക്കളും ഒത്തുകൂടി ശുഭമുഹൂർത്തത്തിൽ മാക്കത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് പേരിടൽ നടന്നു.
പന്ത്രണ്ട് അമ്മാവന്മാർ സ്വർണ്ണവും, പന്ത്രണ്ട് നാത്തൂന്മാർ സ്വർണ്ണവളകളും, മറ്റ് ബന്ധുക്കൾ പൊന്നും നൽകി ആശീർവദിച്ചു.
ഇടത്തെ കാത് പൊത്തിപ്പിടിച്ച് വലത്തെ ചെവിയിൽ മകന് ‘ചാത്തു’ എന്നും മകൾക്ക് ‘ചീരു’ എന്നും പേരിട്ടു.
സദ്യയുണ്ട് എല്ലാവരും പിരിഞ്ഞുപോയി.
പിന്നീട് കുട്ടികൾ വളർന്നു വലുതായി.

11. പടയും പൊയ്ത്തും
കുറച്ചു നാളുകൾക്ക് ശേഷം കോലത്തുനാട്ടു തമ്പുരാനും നേരിയോട്ട് സ്വരൂപക്കാരും തമ്മിൽ കുന്നിൻമുകളിൽ വെച്ച് യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു.
യുദ്ധത്തിനുള്ള തിട്ടൂരവുമായി (തരക്) കുട്ടിപ്പട്ടർ കടാങ്കോട്ട് തറവാട്ടിലെത്തി.
ആ രാജകീയ ഉത്തരവ് വായിച്ച വലിയമ്മാമൻ യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നു.

12. പടപ്പുറപ്പാടും മാക്കത്തിന്റെ ആശങ്കയും
ആങ്ങളമാർ യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടാൻ ഒരുങ്ങുന്നു
തമ്പുരാനെ സഹായിക്കാൻ യുദ്ധത്തിന് (പടയ്ക്ക്) പുറപ്പെടുകയാണെന്ന് മാക്കത്തിന്റെ ജീവനായ പന്ത്രണ്ട് ആങ്ങളമാർ അവളെ അറിയിക്കുന്നു.
ആങ്ങളമാർ പോയിക്കഴിഞ്ഞാൽ തനിക്കും തന്റെ രണ്ട് പൊന്നുമക്കൾക്കും ഇവിടെ ആരുണ്ട് തുണയെന്ന് മാക്കം ചോദിക്കുന്നു.
തങ്ങളെ ഒട്ടും കണ്ടുകൂടാത്ത നാത്തൂന്മാരാണ് (ആങ്ങളമാരുടെ ഭാര്യമാർ) വീട്ടിലുള്ളത്.
ആങ്ങളമാരുമായുള്ള സ്നേഹബന്ധം തകർക്കാൻ, ഇല്ലാത്തത് പലതും പറഞ്ഞുണ്ടാക്കുന്നവരാണ് ആ നാത്തൂന്മാർ.
ഒരു അമ്മ പെറ്റ മക്കൾക്കിടയിൽ പോലും ഭിന്നതയും വിദ്വേഷവും വിതച്ചു നശിപ്പിക്കുന്നവരാണ് മാക്കത്തിന്റെ നാത്തൂന്മാർ.

13. പടക്കളത്തിലേക്ക് പോകാനുള്ള മാക്കത്തിന്റെ ആഗ്രഹം
മാക്കം നാത്തൂന്മാരുടെ കൂടെ വീട്ടിൽ കഴിയുന്നതിനേക്കാൾ ഭേദം ആങ്ങളമാരുടെ കൂടെ യുദ്ധത്തിന് വരുന്നതാണെന്ന് പറയുന്നു.
തന്നെയും മക്കളെയും അവിടെ നിർത്തിയാൽ അവർ ഇല്ലാത്ത അപവാദങ്ങൾ കെട്ടിച്ചമയ്ക്കുമെന്ന് മാക്കം ഭയപ്പെടുന്നു.
അതുകൊണ്ട് അവൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു:
“പടകാൺമാൻ ഞാനും വരുന്നൂകൂടേ?”
എന്നാൽ പെണ്ണുങ്ങൾ പടയ്ക്ക് പോകുന്ന പതിവില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് ആങ്ങളമാർ അവളെ വിലക്കുന്നു.
തങ്ങൾ യുദ്ധം ജയിച്ച് മടങ്ങിവന്നതിന് ശേഷം കോട്ടയത്തെ പ്രശസ്തമായ വിളക്കുമാടം കാണാൻ കൊണ്ടുപോകാമെന്ന് അവർ ഉറപ്പുനൽകി അവളെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു.

14. ആങ്ങളമാർ യുദ്ധത്തിന് പുറപ്പെടുന്നു
ആങ്ങളമാർ പന്ത്രണ്ടുപേരും ആയുധങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് യുദ്ധത്തിന് യാത്രയാകാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.
ഈ സമയം കുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന സ്ത്രീ അവരോട് പറയുന്നു:
മാക്കത്തെയും അവളുടെ മക്കളെയും ഇവിടെ തനിച്ചാക്കി പോകരുത്.
നമ്മുടെ പരദേവതയായ വീരചാമുണ്ഡി ഇവിടെ തുണയുണ്ട്.
എങ്കിലും സന്ധ്യയ്ക്ക് വിളക്കുവെക്കാനും എണ്ണ തീർന്നാൽ അത് വാങ്ങിത്തരാനും ഇവിടെയുള്ള വാണിയൻ എമ്മനെ വിളിച്ച് ചുമതലപ്പെടുത്തിയിട്ട് വേണം നിങ്ങൾ പോകാൻ..

15. നാത്തൂന്മാരുടെ കുബുദ്ധിയും ചതിയും
അമ്മ വാണിയൻ എമ്മനെ വിളിച്ച് ഈ ചുമതല ഏൽപ്പിക്കുന്നത് കണ്ട നാത്തൂന്മാർ ഉള്ളിൽ സന്തോഷിച്ചു.
“അപ്പോൾ തക്കം തന്നെ മാക്കത്തിനെ നന്നായ് ചതിപ്പാനും നേരമത്” എന്ന് അവർ രഹസ്യമായി തമ്മിൽ പറയുന്നു.
ആണുങ്ങളെല്ലാം പടയ്ക്ക് പോയിരിക്കുമ്പോൾ വാണിയൻ എമ്മൻ വീട്ടിൽ വരാൻ കാരണമുണ്ടാകും.
മാക്കത്തെക്കുറിച്ച് ഇല്ലാത്ത അപവാദം കെട്ടിച്ചമയ്ക്കാൻ ഇതിലും നല്ല അവസരം വേറെയില്ലെന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

16. ആങ്ങളമാർ തമ്പുരാന്റെ കോട്ടയിലെത്തുന്നു
കടാങ്കോട്ട് നമ്പ്യാന്മാർ യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് വീടിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്റകത്ത് ദീപം വെച്ച് തൊഴുതു.
വഴിയിൽ അവർ വീരചാമുണ്ഡിയുടെ നിഴൽകോട്ടിലിൽ ചെന്നു വണങ്ങി.
തുടർന്ന് അവർ പാടവരമ്പുകളിലൂടെ നടന്ന് തമ്പുരാൻ വാഴുന്ന വളപട്ടണം കോട്ടയിലെത്തി.
അവർ തമ്പുരാനെ വണങ്ങി യുദ്ധത്തിന് സന്നദ്ധരായി നിന്നു.

17. തമ്പുരാന്റെ കൽപ്പനയും യുദ്ധവും
നമ്പ്യാന്മാരുടെ വീരപോരാട്ടം
തമ്പുരാൻ നമ്പ്യാന്മാരോട് കാര്യങ്ങൾ പറയുകയും ഇങ്ങനെ കൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു:
“പൊയ്ത്തിനിറങ്ങുക നമ്പ്യാന്മാരേ.”
തമ്പുരാന്റെ കൽപ്പന കേട്ട നമ്പ്യാന്മാർ പടയുമായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുകയും ശത്രുക്കളുമായി നേർക്കുനേർ പടവെട്ടാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
കടാങ്കോട്ടെ നമ്പ്യാന്മാർ രാജാവിന് (തമ്പുരാന്) വേണ്ടി പടയ്ക്ക് പോയവരാണ്.
ഒന്നാമത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും പോരാട്ടങ്ങളിൽ അവർ തോറ്റുപോയി.
എന്നാൽ നാലാമത്തെ യുദ്ധത്തിൽ അവർ ശത്രുപ്പടയെ തോറ്റോടിച്ചു.
ജയഘോഷങ്ങളോടെ വിജയികളായ യോദ്ധാക്കൾ മടങ്ങിയെത്തി.
വിജയികളായ നമ്പ്യാന്മാർ ആദരവോടെ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത് കണ്ട തമ്പുരാൻ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
പടവെട്ടി ജയിച്ച അവർക്ക് വീരശൃംഖലയും മറ്റു ബഹുമതികളും സമ്മാനങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.
തുടർന്ന് തമ്പുരാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു:
“ഇന്നലെ വരെ നിങ്ങൾ നമ്പ്യാന്മാരായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് മുതൽ നിങ്ങൾ അച്ചന്മാർ — കടാങ്കോട്ടച്ചന്മാർ — ആണ്.”
അരിയെറിഞ്ഞ് ആചാരപൂർവ്വം രാജാവ് അവർക്ക് പുതിയ പദവി നൽകി ആദരിച്ചു.

18. എമ്മന്റെ വരവും മാക്കത്തിനെതിരായ അപവാദവും
സന്ധ്യാസമയത്ത് വിളക്ക് വെക്കാൻ (അന്തിദീപം വെക്കാൻ) തറവാട്ടിൽ എണ്ണ തീർന്നുപോയി.
അപ്പോൾ വീട്ടിലെ പ്രധാനിയായ മാക്കം എണ്ണ വാങ്ങാനായി എമ്മനെ (തറവാട്ടിലെ ഭൃത്യനെ അല്ലെങ്കിൽ ആശ്രയഭൂതനായ ആളെ) വിളിപ്പിച്ചു.
മാക്കത്തിന്റെ നാത്തൂന്മാർ ഒത്തുചേർന്ന് ചതിക്കാൻ ഒരു പദ്ധതിയിടുന്നു.
പറമ്പുങ്കര എമ്മൻ (വാണിയൻ) എണ്ണയുമായി വീട്ടിലേക്ക് വരുന്ന സമയത്ത് തങ്ങൾ എല്ലാവരും വിറക് ശേഖരിക്കാനും താളി (മുടി കഴുകാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇലകൾ) പറിക്കാനും എന്ന വ്യാജേന വീട്ടിൽ നിന്ന് മാറിനിൽക്കണം.
എമ്മൻ വരുന്ന വഴി നോക്കി അവർ കാത്തിരിക്കുകയും, അയാൾ വരുന്നത് കണ്ടയുടൻ അവർ വീടുവിട്ട് പോവുകയും ചെയ്തു.
മാക്കത്തെ വീട്ടിൽ ഒറ്റയ്ക്കാക്കി എമ്മനുമായി വഴിവിട്ട ബന്ധമുണ്ടെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാനായിരുന്നു അവരുടെ ഈ ഗൂഢാലോചന.

19. മാക്കത്തിന്റെ നിസ്സഹായാവസ്ഥയും ശുദ്ധിയും
പറമ്പുങ്കര എമ്മൻ (വാണിയൻ) വന്ന് വിളിച്ചപ്പോൾ മാക്കം അകത്ത് നിന്ന് പറഞ്ഞു:
“എമ്മാ, വീട്ടിൽ നാത്തൂൻമാർ ആരുമില്ല, അവരൊക്കെ വിറകിനും താളിക്കും പോയതാണ്. നീ ഒരു കാര്യം ചെയ്യൂ, ഒരു കാൽ അകത്തും ഒരു കാൽ പുറത്തും വെച്ച് നിന്റെ കൈയ്യെത്തും ദൂരത്ത് എണ്ണ പാത്രം വെച്ച് നീ തിരിച്ച് പൊയ്ക്കോളൂ.”
ഇപ്രകാരം എണ്ണ പാത്രം വെച്ച് വാണിയൻ തിരിച്ച് പോകാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ നാത്തൂന്മാർ ഒളിച്ച് നിന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് ഓടി വന്ന് മാക്കത്തിന് എതിരെ അപവാദം പറയാൻ തുടങ്ങി.
“പടിഞ്ഞാറ്റയിൽ നിന്നും ഒരു എമ്മൻ പായുന്നത് കണ്ടല്ലോ! നിന്റെ മുടിയും തലകെട്ടുമൊക്കെ അഴിഞ്ഞു കിടക്കുകയാണല്ലോ മാക്കേ, ഇത് നല്ല കൂത്ത് തന്നെ!” എന്ന് നാത്തൂന്മാർ ഒന്നടങ്കം പരിഹസിക്കുന്നു.
ആങ്ങളമാർ തറവാട്ടിൽ ഇല്ലാത്ത തഞ്ചം നോക്കി മാക്കം വേണ്ടാതീനം കാണിച്ചുവെന്നും, സ്വന്തം ഭർത്താവായ കുട്ടിനമ്പരെ പോരാഞ്ഞിട്ടാണോ അന്യപുരുഷനെ കൊതിച്ചതെന്നും അവർ ചോദിക്കുന്നു.
ഇതിനായിട്ടാണോ ആങ്ങളമാരെ പടപൊരുതാൻ പറഞ്ഞയച്ചതെന്നും അവർ ആക്ഷേപിക്കുന്നു.
തനിക്കെതിരെ ഇല്ലാത്തത് പറയരുതെന്നും, കണ്ണിൽ ചോരയില്ലാത്ത ഇത്തരം കള്ളങ്ങൾ വിളിച്ചു പറയരുതെന്നും മാക്കം നാത്തൂന്മാരോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.
“ഞങ്ങൾ കണ്ണുകൊണ്ട് കണ്ട കാര്യമാണിത്, കയ്യോടെ പിടിച്ചതാണ്, സാക്ഷികളായി ഞങ്ങൾ തന്നെയുണ്ടല്ലോ” എന്ന് നാത്തൂന്മാർ വാദിക്കുന്നു.
തുടർന്ന് നിരപരാധിത്വം തെളിയിക്കാൻ മാക്കത്തോട് സത്യം ചെയ്യാൻ അവർ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
തന്റെ രണ്ട് മക്കളെയും (ചാത്തു, ചീരു), ജീവനതുല്യം സ്നേഹിക്കുന്ന പൊന്നാങ്ങളമാരെയും സാക്ഷി നിർത്തി മാക്കം പറയുന്നു:
“ഞാൻ ഒരു തെറ്റും ചെയ്തിട്ടില്ല, പിഴയൊന്നും വരുത്തിയിട്ടില്ല.”

20. യുദ്ധം ജയിച്ച് ആങ്ങളമാർ മടങ്ങിവരുന്നു
യുദ്ധം ജയിച്ച് ആങ്ങളമാർ തങ്ങളുടെ നാടിന്റെ അതിർത്തിയിൽ എത്തുമ്പോൾ അശുഭകരമായ ലക്ഷണങ്ങൾ കാണുന്നു.
പച്ചമുരിക്ക് മരം വഴിക്ക് കുറുകെ വീഴുന്നു, ചുവന്ന തലയുള്ള ഓന്ത് മുറിച്ചു കടക്കുന്നു.
ശകുനങ്ങളെല്ലാം പിഴച്ചതായി അവർക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു.
ഇതേക്കുറിച്ച് ചോദിച്ച മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠനോട്, സ്വന്തം വംശത്തിൽ ചോരപ്പുഴ ഒഴുകാൻ പോകുന്നതിന്റെ (തൻകുലം വെട്ടി രുധിരം കാണാൻ) ലക്ഷണമാണിതെന്ന് ഇളയ ആങ്ങള പറയുന്നു.
വിഷമത്തോടെ അവർ വീടിനടുത്തേക്ക് നടന്നെത്തുന്നു.
വീട്ടുവഴിയിൽ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇരിക്കുന്ന തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരെ (മാക്കത്തിന്റെ നാത്തൂന്മാരെ) അവർ കാണുന്നു.
ദുഃഖമാണോ സുഖമാണോ എന്ന് ചോദിക്കുന്ന ഭർത്താക്കന്മാരോട് അവർ മാക്കത്തെക്കുറിച്ച് വ്യാജമായ അപവാദം പറയാൻ തുടങ്ങുന്നു:
“നിങ്ങൾ യുദ്ധത്തിന് പോയ സമയത്ത് മാക്കം പിഴച്ചുപോയി (വഴിതെറ്റിപ്പോയി).”
നാത്തൂന്മാർ ആങ്ങളമാരുടെ മനസ്സ് വിഷലിപ്തമാക്കി കഴിഞ്ഞു.
മാക്കം കാരണം തറവാടിന്റെ മാനവും സ്ഥാനവും പോയി എന്നും, അവൾ ഇവിടെ ജീവനോടെ ഇരുന്നാൽ തറവാട്ടിൽ ഐശ്വര്യം ഉണ്ടാകില്ലെന്നും അവർ വിശ്വസിപ്പിക്കുന്നു.
മുതിർന്ന ആങ്ങളമാർക്ക് കടുത്ത ദേഷ്യവും അരിശവും വന്നു.
എന്നാൽ കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും ഇളയ ആങ്ങളയ്ക്ക് പെങ്ങളായ മാക്കത്തിനോടുള്ള സ്നേഹം കാരണം മനസ്സ് ഇടറി, അവൻ ഏങ്ങിക്കരഞ്ഞു.

21. മാക്കം ആങ്ങളമാരെ സ്വീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു
യാത്രപോയി തിരിച്ചുവരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ട ആങ്ങളമാരെ സ്വീകരിക്കാൻ പതിവുപോലെ കിണ്ടിയിൽ വെള്ളവും വെച്ച്, അരിയെറിഞ്ഞ് സ്വീകരിക്കാൻ സ്നേഹത്തോടെ മാക്കം മുന്നോട്ട് വരുന്നു.
എന്നാൽ ദേഷ്യം മൂത്ത ആങ്ങളമാർ പറയുന്നത് തങ്ങൾക്ക് നിന്റെ അരിയെറിയലും ആചാരങ്ങളും ഒന്നും വേണ്ട എന്നാണ്.
ഇതുകേട്ട് കുഞ്ഞിമാക്കം പറയുന്നു:
“എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ആങ്ങളമാരേ, നിങ്ങൾ എന്നോട് ഇത്രയും കോപിക്കരുതേ. വഴിയിൽ വെച്ച് നാത്തൂന്മാർ (നിങ്ങളുടെ ഭാര്യമാർ) എന്തെങ്കിലും കള്ളം പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അതൊന്നും നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കരുത്.”
അവൾ വീണ്ടും പറയുന്നു:
“നിങ്ങൾ യാത്ര പോകുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ ഞാൻ പറഞ്ഞിരുന്നില്ലേ, നിങ്ങൾ ഇവിടെനിന്ന് പോയാൽ അവർ എന്നെ ചതിയിൽപ്പെടുത്തുമെന്ന്? അവർക്ക് എന്നെയും എന്റെ പൊന്നുമക്കളെയും കണ്ടുകൂടാ. നാത്തൂന്മാർ എന്നെക്കുറിച്ച് ഇല്ലാത്ത അപവാദം/കളവ് പറയുന്നതാണ്.”
ആങ്ങളമാരുടെ മനസ്സിൽ നാത്തൂന്മാർ കോരിയിട്ട കനൽ കത്തുകയാണ്.
എന്നാൽ മാക്കത്തിന്റെ മനസ്സ് താൻ നിരപരാധിയായിട്ടും ഇങ്ങനെ വന്നല്ലോ എന്നോർത്ത് നീറുകയാണ്.
താൻ യാതൊരു തെറ്റും ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് മാക്കം കരഞ്ഞുപറയുന്നു.
തറവാട്ടിലെ കളരിപരമ്പര ദൈവങ്ങളെയും വീരചാമുണ്ഡിയെയും സാക്ഷിനിർത്തി അവൾ സത്യം ചെയ്യുന്നു.

22. വിശ്വാസം തകർന്ന ദുഃഖകരമായ നിമിഷം
എന്നാൽ നാത്തൂന്മാർ നൽകിയ കള്ളസാക്ഷ്യങ്ങളിൽ വിശ്വസിച്ച മൂത്താങ്ങള അവളുടെ വാക്കുകൾ തള്ളിക്കളയുന്നു.
“ഇനി വെറുതെ കൊഞ്ചിക്കൊണ്ട് സംസാരിക്കേണ്ട മാക്കേ, കണ്ണുകൊണ്ട് കണ്ട കാര്യമാണ്, സാക്ഷികളുമുണ്ട്. നീ ഏതായാലും കോട്ടയം വിളക്ക് കാണാൻ പോവാനുള്ള യാത്രക്ക് ഒരുങ്ങിക്കോളൂ” എന്ന് ആങ്ങള കൽപ്പിക്കുന്നു.
മൂത്താങ്ങളയുടെ കുത്തുവാക്കുകൾ കേട്ട് ദുഃഖവും അമർഷവും വന്ന മാക്കം കോട്ടയംവിളക്കിന് പോകാനായി തന്റെ രണ്ട് മക്കളെയും എണ്ണ തേപ്പിച്ചു കുളിപ്പിക്കാൻ ഒരുങ്ങുന്നു.

23. യാത്രയ്ക്ക് ഒരുങ്ങുന്ന മാക്കം
യാത്രയ്ക്ക് ഒരുങ്ങുമ്പോൾ മാക്കം തന്റെ വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കെട്ടുകളാക്കി മാറ്റിവെക്കുന്നു.
അതിനുശേഷം തനിക്കും മക്കൾക്കും അവശേഷിച്ച പട്ടുതുണികളും മറ്റെല്ലാ വസ്ത്രങ്ങളും എടുത്ത് വീടിന്റെ നടുമുറ്റത്തിട്ട് തീയിട്ട് കത്തിക്കുന്നു.
തനിക്കും മക്കൾക്കും അണിയാനുള്ള സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങൾ (പൊൻപണ്ടങ്ങൾ) മാക്കം എടുത്തു.
അതിനുശേഷം അവശേഷിച്ച സ്വർണ്ണമെല്ലാം എടുത്ത് കരികല്ലുരലിൽ (അരകല്ല്/ഉരൽ) ഇട്ട് കുത്തി തവിടുപൊടിയാക്കി മാറ്റി.
ആ സ്വർണ്ണപ്പൊടി മുഴുവൻ തന്റെ ഇളയ ജ്യേഷ്ഠന്റെ (കുഞ്ഞാങ്ങളയുടെ) മണിക്കുളത്തിലേക്ക് (കുളത്തിലേക്ക്) വാരിയെറിഞ്ഞു.

24. മാക്കത്തിന്റെ പടിയിറക്കം
പടിഞ്ഞാറ്റയിലെ പ്രാർത്ഥനയും നിരപരാധിത്വവും
യാത്രയാകുന്നതിന് മുൻപ് മാക്കം വീടിന്റെ പടിഞ്ഞാറ്റയിലേക്ക് ചെന്ന് നിലവിളക്ക് തെളിയിച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു.
വീര ചാമുണ്ഡി ദൈവത്തെയും തന്റെ ഗുരു കാരണവന്മാരെയും സാക്ഷി നിർത്തി അവൾ പറയുന്നു:
“ഞാൻ ഒരു കടുക് മണിയോളം പോലും പിഴ (തെറ്റ്) ചെയ്തിട്ടില്ല. ഈ സത്യം വഴിപോലെ എല്ലാവരും അറിയട്ടെ. ഞാൻ അടച്ച വാതിലുകൾ ഞാൻ തന്നെ വന്നു തുറക്കും.”
താൻ തറവാട്ടിലേക്ക് ദൈവക്കരുവായി മടങ്ങിവരുമെന്ന പ്രവചനമാണിത്.
അവൾ തുടർന്ന് പറയുന്നു:
“എന്റെ വഴിപാട് സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.”
തുടർന്ന് തങ്ങളെ കൊലപ്പെടുത്താൻ കൊണ്ടുപോകുന്ന ജ്യേഷ്ഠന്മാരോട് മാക്കം വിതുമ്പലോടെ ചോദിക്കുന്നു:
“ഞാൻ എന്തെങ്കിലും പിഴ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ തന്നെ, എന്റെ ഈ പാവം കുഞ്ഞുങ്ങൾ എന്ത് പിഴയാണ് ചെയ്തത്?”
തന്റെ മക്കളെ കൊല്ലാതെ വിടണമെന്ന അമ്മയുടെ സങ്കടം കൂടിയാണ് ഈ വാക്കുകൾ.

25. വിളക്കുമാടം കാണാനുള്ള വ്യാജയാത്ര
മാക്കത്തെയും മക്കളെയും കൊലപ്പെടുത്താനായി ജ്യേഷ്ഠന്മാർ വിളക്കുമാടം കാണിക്കാമെന്ന വ്യാജേനയാണ് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത്.
മാക്കവും മക്കളും തറവാട്ടുപടിയിറങ്ങുമ്പോൾ നാത്തൂന്മാർ ഒളിച്ചിരുന്ന് പരിഹസിച്ചു ചിരിക്കുകയാണ്.
അന്നേരം മാക്കം അവരെ ശപിക്കുന്നു:
“നിങ്ങൾ സുഖമായി ജീവിക്കാമെന്ന് കരുതേണ്ട. ഈ തറവാട്ടിലെ പരദേവതയുടെ കൊട്ടിലകം ഒഴിച്ച് ബാക്കിയെല്ലാം കരിഞ്ഞുപോകും. എനിക്ക് നടപ്പുദോഷം (അവിഹിതം) ആരോപിച്ച് എന്നെ ഈ പടിയിറക്കിയ നിങ്ങൾക്ക് ഭ്രാന്ത് (നട്ടപ്പിരാന്ത്) പിടിക്കും. നിങ്ങൾ തലതല്ലിപ്പൊട്ടി മരിക്കും.”
ശാപവാക്കുകൾ ചൊരിഞ്ഞ് കണ്ണീരോടെ പടിയിറങ്ങുന്ന മാക്കം, പോകുന്ന വഴിയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം (മേലോത്ത്) വഴിപാടുകൾ കഴിക്കുന്നു.
കളരിയാൽ ഭഗവതിയെ (പോതി) കൈകൂപ്പി വണങ്ങുന്നു.

26. ചാല പുതിയ വീട്ടിലെ സ്നേഹനിർഭരമായ ആതിഥ്യം
യാത്രയ്ക്കിടയിൽ ദാഹിച്ചവലയുന്ന മാക്കവും മക്കളും അങ്ങനെ ‘ചാല പുതിയവീട്’ എന്ന തറവാടിന്റെ പടിക്കൽ എത്തുകയും ദാഹജലത്തിനായി അവിടുത്തെ പടിയും പടിപ്പുരയും കയറി ചെല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു.
അവിടെയുള്ള കാരണവത്തിയായ അമ്മ മാക്കത്തെ കണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ ചോദിക്കുന്നു:
“എന്റെ കുഞ്ഞിമോളേ, നീ എവിടെ നിന്ന് വരുന്നു? നിന്റെ ദേഹമാകെ വിയർത്തു കുളിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ.”
താൻ സ്വന്തം തറവാടായ കടങ്കോട്ട് (കടവാങ്കോട്) നിന്നും വരികയാണെന്നും, ജ്യേഷ്ഠന്മാരോടൊപ്പം വിളക്കുമാടം കാണാനും തൊഴാനും പോവുകയാണെന്നും മാക്കം ആ അമ്മയോട് പറയുന്നു.
തന്റെ പൊന്നുമക്കൾക്ക് കടുത്ത ദാഹമുണ്ടെന്നും കുടിക്കാൻ കുറച്ച് വെള്ളം തരണമെന്നും അവൾ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
കടങ്കോട്ട് തറവാട്ടിലെ കുട്ടിയാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ ആ അമ്മയ്ക്ക് സന്തോഷമാകുന്നു. അവരെ അകത്തേക്ക് സ്വീകരിക്കുന്നു.
ദാഹജലത്തിന് പകരം നല്ലതുപോലെ കാച്ചിത്തണുപ്പിച്ച പാൽ കിണ്ടിയിലാക്കി, അതിലെ പാടയെല്ലാം മാറ്റി ആ അമ്മ മാക്കത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് കുടിക്കാൻ നൽകുന്നു.
അവരുടെ ദാഹവും ക്ഷീണവും മാറാൻ പാകത്തിലുള്ളതായിരുന്നു ആ സൽക്കാരം.
മക്കൾ പാൽ കുടിച്ച് ദാഹം തീർത്തപ്പോൾ, സ്നേഹസമ്പന്നയായ മാക്കം തൻറെ ആഭരണങ്ങൾ അഴിച്ചു ആ കിണ്ടിയിൽ നിക്ഷേപിച്ച് ആ അമ്മയ്ക്ക് സമ്മാനമായി നൽകുന്നു.
മാക്കം കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് പാൽ നൽകിയതിന് പകരമായി സ്വർണ്ണം സമ്മാനിച്ചപ്പോൾ ചാലയിലെ അമ്മയ്ക്ക് അത്ഭുതവും സംശയവും തോന്നുന്നു.
ആ അമ്മ മാക്കത്തെ സ്നേഹത്തോടെ ഉപദേശിക്കുന്നു:
“നീ എന്തിനാണ് ഈ യാത്രയിൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെയും കൂടെ കൂട്ടിയിരിക്കുന്നത്? അവരെ ഇവിടെ (ചാല പുതിയവീട്ടിൽ) താമസിപ്പിച്ചോളൂ, നീ വിളക്കുമാടം കണ്ട് മടങ്ങി വരുമ്പോൾ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയാൽ പോരേ?”
എന്നാൽ നാത്തൂന്മാരുടെ ചതിയാൽ തറവാട്ടിൽ നിന്നും പടിയടച്ച് പുറത്താക്കപ്പെട്ട മാക്കം സങ്കടത്തോടെ പറയുന്നു:
“അങ്ങനെയൊന്നും പറയല്ലേ അമ്മേ, എന്റെ ഈ യാത്രയിൽ എന്റെ മക്കളും എന്റെ കൂടെത്തന്നെ വേണം.”
തങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്ന വിധി എന്താണെന്ന് മാക്കം പ്രവചിക്കുകയാണ് ഇവിടെ.

27. യാത്ര തുടരുന്നു
അവിടെ നിന്നും മാക്കവും മക്കളും ജ്യേഷ്ഠന്മാരോടൊപ്പം യാത്ര തുടരുന്നു.
പോകുന്ന വഴിയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെല്ലാം കൈകൂപ്പി തൊഴുത് വഴിപാടുകൾ നൽകിയാണ് മാക്കം മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നത്.
അവർ കോട്ടയം വയലുകളും, മമ്പറം കടവും കടന്ന് മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
നടന്നു നടന്ന് മാക്കത്തിന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ കടുത്ത ക്ഷീണം കൊണ്ട് തളർന്നു വീഴാറാകുന്നു.
അപ്പോൾ മാക്കം ജ്യേഷ്ഠന്മാരോട് അപേക്ഷിച്ചു:
“ആങ്ങളാരേ, കുഞ്ഞുങ്ങൾ വല്ലാതെ ക്ഷീണിച്ചുപോയി, അവരെ ഒന്നു മാറി മാറി കൈകളിൽ എടുക്കാമോ?”
എന്നാൽ നാത്തൂന്മാർ പറഞ്ഞ കള്ളം കേട്ട് അന്ധരായ ജ്യേഷ്ഠന്മാർ ഒന്നടങ്കം ക്രൂരമായി പറഞ്ഞു:
“നിന്റെ മക്കളെ ഞങ്ങൾ തൊടുകപോലുമില്ല.”
സ്വന്തം ചോരയായ ജ്യേഷ്ഠന്മാരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് മാക്കത്തിന്റെ നെഞ്ചുതകർന്നു പോകുന്നു.
കഴുത്തിൽ കയറിട്ടു മുറുക്കിയതുപോലെയുള്ള വേദനയാണ് അവൾക്ക് തോന്നിയത്.
തുടർന്ന് അവൾ കോളന്നുരമ്പലത്തിലും (കോലത്തുനാട്ടിലെ പ്രശസ്തമായ ക്ഷേത്രം) തൊഴുന്നു.

28. മാക്കത്തിന്റെയും മക്കളുടെയും കൊലപാതകം
ആയ്യങ്കര കിണറിലെ മഹാദുരന്തം
അവർ വീണ്ടും ഒരുപാട് ദൂരം മുന്നോട്ട് നടക്കുന്നു.
മാക്കത്തിന്റെ പൊന്നുമക്കൾ വീണ്ടും ദാഹം കൊണ്ട് കരയാൻ തുടങ്ങുന്നു.
കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ ദാഹം കണ്ട് മാക്കം വീണ്ടും ആകുലപ്പെടുന്നു.
അപ്പോൾ ജ്യേഷ്ഠന്മാർ മാക്കത്തെ ചതിക്കാൻ പോകുന്ന ആ സ്ഥലം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു:
“ദാഹം കൂടുതലാണെങ്കിൽ കുഞ്ഞിമാക്കേ, ദാ ആ കാണുന്നതാണ് ആയ്യങ്കരപ്പള്ളി (ആയ്യങ്കര കിണർ). അവിടെ ചെന്നാൽ മക്കളുടെ ദാഹം തീർക്കാം.”
ജ്യേഷ്ഠന്മാർ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച് മാക്കവും മക്കളും ആയ്യങ്കര കിണറിന് (ആയ്യങ്കരപ്പള്ളി) അരികിൽ എത്തുന്നു.
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ആല്മരത്തിന്റെ ചുവട്ടിലിരുന്ന് വെള്ളം കോരാനായി അവർ ഒരു പാള (കമുകിൻ പാള) ഉണ്ടാക്കുന്നു.
വള്ളിച്ചെടികൾ (നരന്തവള്ളി) ചേർത്ത് കെട്ടി കയറുണ്ടാക്കി, മക്കളുടെ ദാഹം തീർക്കാനായി മാക്കം പാള കിണറ്റിലേക്കിറക്കി വെള്ളം കോരാൻ നോക്കുന്നു.
മാക്കം കിണറ്റിലേക്ക് നോക്കി വെള്ളമെടുക്കുന്ന നേരം മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠൻ (മൂത്താങ്ങള) അവളോട് പറയുന്നു:
“എന്റെ കുഞ്ഞിമാക്കേ, അതൊരു വലിയ അത്ഭുതം തന്നെ! ദാ നോക്കൂ, ഈ നട്ടുച്ചനേരത്ത് ആകാശത്ത് ഒരു നക്ഷത്രം ഉദിച്ചു നിൽക്കുന്നത് കണ്ടോ?”
പകൽസമയത്ത് നക്ഷത്രമോ എന്ന് അത്ഭുതപ്പെട്ട് മാക്കം തലയുയർത്തി ആകാശത്തേക്ക് നോക്കുന്നു.
ആ അശ്രദ്ധമായ നിമിഷം നോക്കി, മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠൻ തന്റെ അരയിൽ ഒളിപ്പിച്ചു വെച്ചിരുന്ന ‘പൂച്ചുരിക’ (വളഞ്ഞ മൂർച്ചയേറിയ വാൾ) വേഗത്തിൽ ഊരിയെടുക്കുന്നു.
അവൻ മാക്കത്തിന്റെ ചങ്കിൽ പിടിച്ചുകൊണ്ട്, അവളുടെ കഴുത്തറുത്ത് തല തുണ്ടമാക്കുന്നു.
അമ്മ വെട്ടേറ്റു വീഴുന്നത് കണ്ട് ഭയന്നോടിയ മാക്കത്തിന്റെ പിഞ്ചുകുഞ്ഞുങ്ങളെയും ആ ക്രൂരന്മാർ വിട്ടില്ല.
ആ പൊന്നുമക്കളെ അവർ ചാടിപ്പിടിച്ച് കത്തികൊണ്ട് കുത്തിക്കൊല്ലുന്നു.
ഈ മഹാപാതകം കണ്ട് ആ വഴി കടന്നുപോയ കാറ്റുപോലും ഭയന്നുവിറച്ച്, ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട് ആർത്തുവിളിച്ചു എന്നാണ് തോറ്റം പാട്ട് പറയുന്നത്.
പ്രകൃതിപോലും ഈ ചതിയിൽ കണ്ണീർ വാർത്തു.

29. ജ്യേഷ്ഠന്മാരുടെ പശ്ചാത്താപവും ആത്മഹത്യയും
മാക്കത്തെയും മക്കളെയും കൊലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം ജ്യേഷ്ഠന്മാർക്ക് ബുദ്ധി ഉദിക്കുന്നു.
തങ്ങൾ ചെയ്തത് മഹാപാപമാണെന്നും, നാത്തൂന്മാർ പറഞ്ഞ കള്ളം കേട്ട് സ്വന്തം ചോരയെയാണ് കൊന്നതെന്നും അവർ തിരിച്ചറിയുന്നു.
പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ജ്യേഷ്ഠന്മാർ (ആങ്ങളമാർ) തമ്മിൽത്തമ്മിൽ വാളൂരി വെട്ടിമരിക്കുകയാണ് ഇവിടെ.
ചോരയിൽ കുളിച്ച്, നാവുകടിച്ച് അവർ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി നിലംപതിക്കുന്നു.

30. ദൈവക്കരുത്തായി മാറുന്ന മാക്കവും മക്കളും
അവർ കൊല്ലപ്പെട്ട ആയ്യങ്കര കിണറ്റിൽ നിന്നും അത്ഭുതകരമായി ഒരു ദിവ്യദീപം ഉയർന്നുവരുന്നു.
സത്യസ്വരൂപിണിയായ മാക്കവും, അമ്മയുടെ ഓമനമക്കളായ ചതവും ചീരുവും, ആ പാതകത്തിന് സാക്ഷിയായ വഴിപോക്കനായ മാവിലോനും — ചില കഥകളിൽ മാക്കത്തെ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ട കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ആൾ — ദൈവക്കരുക്കളായി (തെയ്യങ്ങളായി) മാറുന്നു.

31. മാക്കത്തിന്റെ ശാപവചനങ്ങൾ തറവാട്ടിൽ ഫലിക്കുന്നു
മാക്കത്തിന്റെ ശാപവചനങ്ങൾ തറവാട്ടിൽ ഫലിക്കുകയാണ്.
പ്രബലമായ കടങ്കോട്ട് തറവാടിന് നട്ടുച്ചനേരത്ത് പെട്ടെന്ന് തീപിടിക്കുന്നു.
തറവാടും പുരയുമെല്ലാം കരിഞ്ഞുചാമ്പലാകുന്നു.
എന്നാൽ മാക്കം പടിയിറങ്ങുമ്പോൾ പറഞ്ഞതുപോലെ, അവിടുത്തെ പരദേവതയായ വീരചാമുണ്ഡിയുടെ കൊട്ടിലകം മാത്രം ഒരു കേടുപാടും കൂടാതെ, തീയും പുകയുമേൽക്കാതെ പ്രഭയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.

32. നാത്തൂന്മാരുടെ അന്ത്യം
മാക്കത്തിനെതിരെ കള്ളക്കഥകൾ ചമച്ച് പടിയിറക്കിവിട്ട നാത്തൂന്മാർക്ക് കടുത്ത ഭ്രാന്ത് പിടികൂടുന്നു.
അവർ പരസ്പരം തലതല്ലിപ്പൊട്ടിച്ച് ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ദാരുണമായി മരണപ്പെടുന്നു, ഇളയ സഹോദര ഭാര്യ ഒഴിച്ച്.

33. ചാല പുതിയവീട്ടിൽ കുടികൊള്ളുന്ന മാക്കം
തനിക്ക് ദാഹിച്ചപ്പോൾ സ്നേഹത്തോടെ പാലും സൽക്കാരവും നൽകിയ ‘ചാല പുതിയവീട്’ എന്ന തറവാട്ടിൽ മാക്കം ഭഗവതിയായി കുടികൊള്ളുന്നു.
നാട്ടുകാർക്കെല്ലാം അമ്മയായി, നിത്യവും ഭജിക്കുന്ന പുണ്യദേവതയായി മാക്കം അവിടെ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിക്കുന്നു.

34. കുട്ടിരാമനും ചിറ്റാണിയും
മാക്കത്തിന്റെ ജ്യേഷ്ഠന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഇളയവനായ കുട്ടിരാമനും, നാത്തൂന്മാരിൽ ഇളയവളായ ചിറ്റാണിയും മാക്കത്തെ ചതിച്ചു കൊല്ലാൻ കൂട്ടുനിന്നിരുന്നില്ല എന്ന് വായ്മൊഴികളിലും പാട്ടുകളിലും വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്.
മാക്കത്തിന്റെ കഥയുടെ അർത്ഥം
സത്യത്തെക്കാൾ വ്യാജാരോപണങ്ങൾക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുമ്പോഴും സ്വന്തം ആളുകൾ വിശ്വാസത്തിനുപകരം സംശയം തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോഴും സംഭവിക്കാവുന്ന ദുരന്തങ്ങളാണ് ഈ കഥ നമ്മെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ മാക്കത്തിന്റെ കഥ ഒരു ദാരുണസംഭവത്തിന്റെ ഓർമ്മയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.
മാക്കവും മക്കളും അവരോടൊപ്പം സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന മാവിലനും ഈ ആരാധനാപാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
മാക്കം തന്റെ ദൈവികശക്തിയിലൂടെ നീതിയുടെയും സത്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറിയെന്നാണ് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നത്.
തെയ്യത്തിലൂടെ മാക്കത്തിന്റെ ദൈവികസാന്നിധ്യം ഓരോ തലമുറയിലും വീണ്ടും അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു.
അങ്ങനെ, മാക്കത്തിന്റെ കഥ ഒരു സ്ത്രീ അനുഭവിച്ച അനീതിയുടെ ഓർമ്മ മാത്രമല്ല; അത്
ദൈവികശക്തിയിലുള്ള വിശ്വാസത്തിന്റെയും,
നീതിക്കായുള്ള പ്രതീക്ഷയുടെയും,
ആരാധനാപാരമ്പര്യത്തിന്റെയും കഥ കൂടിയാണ്.
ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ മാക്കം ഭഗവതി, കുഞ്ഞിമംഗലം ആരൂഢസ്ഥാനത്ത് സർവ്വമംഗളദായിനിയായ അമ്മയായി ഇന്നും ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹമേകി കുടികൊള്ളുന്നു.
.